Rus tilida rasmiy xat yozish: ariza va e-mail namunalari
TAS-IX
7 daqiqa o'qish Prep.uz jamoasi

Rus tilida rasmiy xat yozish: ariza, e-mail va ish chati uchun namunalar

Ruscha ariza, ish xati va chatdagi xabar uch xil yoziladi. Tayyor namunalar, kelishiklar, murojaat va «С уважением» qoidalari, o'zbekcha tarjima bilan.

Yuqoridan ko'rinish: terrakota fonda bo'sh qog'oz varag'i, konvert, muhr, ikkita qisqich va ekranida bo'sh xabar pufakchalari bo'lgan telefon

Ishxonada rus tilida yoziladigan eng rasmiy matn, ya'ni ariza (заявление), o'zbek tilida so'zlashuvchi uchun eng tanish matn hisoblanadi. Uning tuzilishi o'zbekcha arizaniki bilan bir xil: tepada kimga va kimdan, o'rtada hujjat nomi, keyin so'rov, sana va imzo. Ruscha arizani o'zbekchasidan ikkita kelishik va so'z tartibi ajratib turadi, xolos.

Qiyinroq savol boshqa joyda: siz hozir qaysi matnni yozyapsiz? Bitta ishxonada uch xil yozma matn bor. Ariza qog'ozda imzolanadi, e-mail murojaat va xayrlashuv iboralarini talab qiladi, ish chatidagi xabar esa qisqa bo'ladi, lekin hurmat ohangini yo'qotmaydi. Bir matnning qolipini boshqasiga ko'chirsangiz, grammatikasi to'g'ri bo'lsa ham, matn joyiga tushmaydi.

Ariza (заявление)E-mail (письмо)Ish chati (сообщение)
Qachon yoziladita'til, ishga kirish, boshqa lavozimga o'tish, ishdan bo'shashhisobot yoki hujjat yuborish, uchrashuv so'rash, rasmiy savolkechikish, tezkor savol, kelishuvni tasdiqlash
Qanday boshlanadisalomsiz, kimga va kimdan: Директору... от...murojaat bilan: Уважаемая Ольга Петровна!ism va salom: Ольга Петровна, добрый день!
So'rov qanday aytiladiПрошу предоставить... (berishingizni so'rayman)har bir so'rov alohida xatboshidabutun gap birinchi xabarda
Qanday tugaydisana va imzoС уважением, keyin ism, lavozim, telefonimzo shart emas, ismingiz xabar ustida ko'rinib turadi

Ariza (заявление): o'zbekcha qolip, ruscha kelishiklar

Quyida yillik ta'til so'rab yozilgan ariza namunasi bor. Tashkilot, ismlar va sanalar shartli, ularning o'rniga o'zingiznikini qo'yasiz. Urg'u belgilari ataylab qo'yilmagan: bu matn ko'chirib olish uchun.

Директору ООО «...»
Ивановой Н. П.
от бухгалтера
Каримова А. А.

Заявление

Прошу предоставить мне ежегодный оплачиваемый отпуск с 1 по 14 декабря 2026 г. продолжительностью 14 календарных дней.

20.11.2026
(подпись)

Tarjimasi: «...» MChJ direktori N. P. Ivanovaga buxgalter A. A. Karimovdan. Ariza. 2026-yil 1-dekabrdan 14-dekabrgacha 14 kalendar kun davomida yillik haq to'lanadigan ta'til berishingizni so'rayman.

Tepadagi to'rt qatorni o'zbekcha arizadan bilasiz: kimga yozilayotgan bo'lsa, o'sha odam -ga qo'shimchasini oladi, ariza yozuvchi esa -dan bilan yoziladi. Ruschada -ga o'rnini jo'nalish kelishigi (дательный падеж) egallaydi: дире́ктору Ивановой. -dan o'rnida от predlogi va qaratqich kelishigi (родительный падеж) turadi: от бухга́лтера Каримова. Gramota.ru portalining ariza yozish haqidagi sahifasi от predlogini tushirib qoldirishga ham ruxsat beradi, ya'ni «бухгалтера Каримова А. А.» ham to'g'ri.

Farq jinsda ko'rinadi. O'zbekcha -ga hammaga bir xil: Ivanovga ham, Ivanovaga ham. Ruscha familiya esa kimniki ekaniga qarab boshqa qo'shimcha oladi. Direktor erkak bo'lsa, Иванову, ayol bo'lsa, Ивановой. Ariza yozuvchi erkak bo'lsa, от Каримова, ayol bo'lsa, от Каримовой.

Bundan bitta qulay qoida chiqadi: -ова bilan tugaydigan ayol familiyasi ikkala qatorda ham bir xil, -ой bilan tugaydi. Erkak familiyasida esa ikki xil qo'shimcha bor, tepada -у, pastda -а. Jins ruscha gapda yana qayerlarda iz qoldirishini so'zlarning jinsi haqidagi maqolada ko'rsatganmiz.

Lavozim ham kelishik oladi: нача́льнику отде́ла ка́дров (kadrlar bo'limi boshlig'iga), от води́теля (haydovchidan). Familiyangiz -ов yoki -ова bilan tugamasa, Gramota.ru ma'lumotnomasidagi umumiy qoidaga qarang: undosh bilan tugaydigan erkak familiyasi o'zgaradi, xuddi shunday tugaydigan ayol familiyasi esa o'zgarmaydi. Bu ikki kelishik Prep.uz kursining 1.4 va 1.6-darslarida o'tiladi.

Ikkinchi farq so'z tartibida. O'zbekcha arizada so'rov gapning oxirida keladi: «...ta'til berishingizni so'rayman». Ruschada u birinchi so'z bo'ladi: Прошу́ предоста́вить мне... Bu so'zdan keyin fe'lning noaniq shakli (инфинитив) turadi. «Я прошу, чтобы вы дали мне отпуск» kabi gap grammatik jihatdan xato emas, lekin arizada «прошу + инфинитив» qolipi qabul qilingan.

Sanalarda o'zbekcha -dan va -gacha ruschada с ... по ... bo'ladi: с 1 по 14 декабря. Kunlar sonini ham yozing, продолжи́тельностью 14 календа́рных дней (14 kalendar kun davomida). Shunda oxirgi kun ta'tilga kiradimi yoki yo'qmi, degan savol tug'ilmaydi: hisob qog'ozda yozib qo'yilgan.

Hujjat nomi alohida qatorda turadi. Gramota.ru ikkita zamonaviy usulni ko'rsatadi: Заявление (birinchi harfi bosh harf) yoki ЗАЯВЛЕНИЕ (hammasi bosh harf), ikkalasida ham nuqta qo'yilmaydi. Kichik harf va nuqta bilan yozish ham mumkin, lekin portal uni eskirib borayotgan usul deb ataydi.

E-mail (письмо): murojaatdan imzogacha

Ish xatida arizadagi «kimga, kimdan» qatorlari yo'q, ularning o'rnini murojaat va imzo egallaydi. Quyidagi namunada buxgalter rahbariga oylik hisobotni yuboradi va uchrashuv so'raydi:

Тема: Отчёт за октябрь

Уважаемая Ольга Петровна!

Направляю Вам отчёт за октябрь. Файл во вложении.

Также прошу назначить встречу на этой неделе, чтобы обсудить план на декабрь. Мне удобно в среду или в четверг после 14:00.

С уважением,
Азиз Каримов
бухгалтер
+998 ...

Tarjimasi: Mavzu: oktyabr oyi hisoboti. Hurmatli Olga Petrovna! Sizga oktyabr oyi hisobotini yuboryapman. Fayl ilovada. Shuningdek, dekabr rejasini muhokama qilish uchun shu hafta uchrashuv belgilashingizni so'rayman. Menga chorshanba yoki payshanba kuni soat 14:00 dan keyin qulay. Hurmat bilan, Aziz Karimov, buxgalter.

Murojaatning birinchi so'zi o'zbekcha odatga o'xshaydi, lekin o'zini boshqacha tutadi. «Hurmatli» hech kimga qarab o'zgarmaydi. Уважа́емый esa sifat, shuning uchun u murojaat qilinayotgan odamga moslashadi: Уважа́емый Иван Петрович (erkakka), Уважа́емая Ольга Петровна (ayolga), Уважа́емые колле́ги (bir nechta odamga). Kamroq rasmiy variant ham bor: Добрый день, Ольга Петровна!

Murojaatdan keyin undov belgisi yoki vergul qo'yiladi. Gramota.ru ish yozishmalaridagi tinish belgilari haqida aniq javob beradi: undovdan keyin xat bosh harf bilan, verguldan keyin kichik harf bilan davom etadi.

Bitta odamga yozilgan xatda Вы va Ваш bosh harf bilan yoziladi (Направляю Вам), bir nechta odamga yozilganda kichik harf bilan (Коллеги, направляю вам...). Rahbarga qachon вы, hamkasbga qachon ты deyilishi va ism-sharif bilan murojaat qanday ishlashi ты va вы haqidagi maqolada batafsil yozilgan.

Namunadagi ikki ish ikki xatboshida turibdi: hisobot yuborildi, uchrashuv so'raldi. Bu tasodif emas. Gramota.ru xat tuzish haqidagi sahifasida sababini shunday izohlaydi: har bir so'rov bo'yicha alohida qaror qabul qilinadi. Olga Petrovna birinchisiga «oldim» deb, ikkinchisiga «payshanba, 15:00» deb javob beradi, va har bir javob o'z xatboshisiga mos keladi.

Xat С уважением, bilan tugaydi, keyingi qatorlarda ism, lavozim va telefon turadi. Imlo qoidalari bu vergulni talab qilmaydi, ammo Gramota.ru uni qabul qilingan odat deb ko'rsatadi. Imzodan keyin nuqta qo'yilmaydi. Bu yerda o'zbek odati to'g'ridan-to'g'ri yordam beradi: «Hurmat bilan» ham xatning oxirida, ism oldida turadi.

Ish qidirayotgan bo'lsangiz, birinchi xatingiz rezyume bilan birga ketadi. Unga uch gap yetadi: Добрый день! Направляю резюме на вакансию администратора. Буду рад ответить на вопросы. Ayol yozsa, Буду ра́да bo'ladi. Rezyumening o'zini qanday tuzish alohida maqolada yozilgan.

Ish chati (сообщение): qisqa, lekin baribir hurmat bilan

Chatdagi xabar e-mailning qisqa shakli, faqat undan arizaga xos iboralar olib tashlanadi. «Прошу предоставить» yoki «Направляю Вам» bir qatorli xabar ichida og'ir eshitiladi, ularning joyi arizada va e-mailda. Ikki namuna:

Ольга Петровна, добрый день! Задержусь на час: в 9:00 у меня приём у врача. Отчёт пришлю до 12:00.

Ольга Петровна, отчёт отправил на почту. Посмотрите, пожалуйста, когда будет время.

Tarjimasi: Olga Petrovna, xayrli kun! Bir soatga kechikaman: soat 9:00 da shifokor qabulidaman. Hisobotni soat 12:00 gacha yuboraman. / Olga Petrovna, hisobotni pochtaga yubordim. Vaqtingiz bo'lganda ko'rib chiqing, iltimos.

Birinchi xabarda butun gap bor: nima bo'ldi va ish qachon bajariladi. Faqat Здра́вствуйте deb yozib javob kutsangiz, rahbar chatni ikki marta ochadi, avval salom uchun, keyin ish uchun.

Vaqtni raqam bilan yozing: в 9:00, до 12:00. Shunda «в девять» yoki «до двенадцати» kabi son shakllarini o'ylab o'tirmaysiz, sonlarni kelishikda turlash esa alohida mavzu.

Ikkinchi xabardagi отпра́вил erkak kishining gapi. Ayol yozsa, отпра́вила bo'ladi, chunki ruscha o'tgan zamon fe'li gapirayotgan odamning jinsini ko'rsatadi.

Yangi ishning birinchi haftasida qaysi qolipdan boshlash kerak

Ishga endi kirgan bo'lsangiz va jamoa qanday yozishini hali bilmasangiz, chatda ham e-mail darajasidan boshlang: ism va otasining ismi, «добрый день», bosh harfli Вы. Rahbar «Азиз, ок, спасибо» deb qisqa javob qaytarsa, keyingi xabaringizni ham qisqartirasiz. Rasmiy ohangdan oddiysiga tushish oson, teskarisi noqulay: ruscha ishxonada вы shaklidan ты shakliga o'tishni odatda lavozimi kattaroq odam taklif qiladi.

Arizada esa bunday tanlov yo'q. Qolip bitta, uni bir marta to'g'ri yozib saqlab qo'ysangiz, keyingi safar faqat sanalarni almashtirasiz. Ishxonada rus tilida yozish maqsadingiz bo'lsa, buni Prep.uzdagi bepul konsultatsiyada ayting: o'qish rejasi shu maqsadga qarab tanlanadi.