“Kelajagi yo‘q” kasblar
O‘zR Prezidentining 2019 yil 17 iyundagi PQ-4359-sonli Qaroriga ko‘ra, oliy ta’lim muassasalarida 2019-2020 o‘quv yilidan yangi ta’lim yo‘nalishlari ochilib, bozor iqtisodiyotiga mos kasblar amaliyotga joriy etildi. Umuman, yangi kasblarni amaliyotga tadbiq etishni vaziyatning o‘zi taqazo qilmoqda. Boisi, ba’zi bir kasblarga qiziqish kamayib, ish beruvchilarning yangi kasb egalari talablari kuchaymoqda.
Dunyo tajribasidan ma’lumki, bugungi rivojlanib borayotgan kasblardan avtomobilsozlik, AKT mutaxassisi va shu kabi kasblarga talab ortib bormoqda. Bugungi kunda odamlarning o‘rnini egallab borayotgan bir qancha kasblar ham bor.
AQSH mehnat vazirligining hisob-kitoblariga ko‘ra, 2025 yilga kelib, bugungi maktab o‘quvchilarining 65 foizi hali o‘ylab topilmagan kasblarning egalari bo‘ladi. Biz quyida yaqin kelajakda yo‘qolib ketishi mumkin bo‘lgan kasblar haqida to‘xtalib o‘tamiz.
Robotlar qanday kasblarning «kushandasi»ga aylanishi mumkin? “Ideonomika” sayti robotexnika va zamonaviy texnologiyalar tufayli yaqin bir necha yil ichida “eskilik sarqiti”ga aylanishi mumkin bo‘lgan kasblar yettiligini aniqladi.
Haydovchi
Ehtiyoj tugashi ehtimoli: 2038 yilda.
Avtomatik boshqariluvchi mashinalar ustidagi ishlar davom etmoqda, bir necha o‘n yilda nafaqat kirakashlar, balki umuman haydovchilarga ehtiyoj qolmasligi mumkin.
Hisobchi
Ehtiyoj tugashi ehtimoli: 2028 yilda.
Sun’iy ong asosiga qurilgan buxgalterlik dasturlari shu qadar kuchli va arzon mahsulotga aylanadiki, “tirik” hisobchilar ular bilan bahslasha olmaydi.
Huquqshunos yordamchisi
Ehtiyoj tugashi ehtimoli: 2026 yilda.
Huquqshunoslarga ham avtomatlashtirilgan yordamchilar ko‘proq asqotadi – ular tezroq ishlaydi, ko‘proq narsa biladi va hech qachon dam olmaydi.
Aviadispetcher
Ehtiyoj tugashi ehtimoli: 2038-yilda.
2034-yilda odam aviadispetcher aybi bilan ro‘y berishi mumkin bo‘lgan qo‘rqinchli halokat tufayli hukumat havodagi harakatni kompyuterlar boshqarishini talab qiladi.
Avtoturargoh xodimi
Ehtiyoj tugashi ehtimoli: 2028 yilda.
Yangi texnologiyalar mashinaning avtoturargohda qancha turganini aniq kuzatish imkonini beradi, bu to‘lov masalasiga aniqlik kiritadi.
Turoperator
Ehtiyoj tugashi ehtimoli: 2025 yilda.
Siz onlayn turistik agentlik saytiga kirasiz, safaringiz haqida hikoya qilib berasiz, sayt aniqlashtiruvchi savollar yordamida sizga qulay yo‘nalishni tanlab beradi.
Tarjimon
Ehtiyoj tugashi ehtimoli: 2031 yilda.
2028 yilda Gugl (google) og‘zaki nutqni aniq tarjima qilish vositasini ishlab chiqaradi, shu bilan “tirik” tarjimonlarga zarurat qolmaydi.
Ushbu fikrlar shunchaki taxminlar hamda hech qanday ilmiy asosga ega emas.
Amerikalik yozuvchi Rey Bredberi «Men kutubxonada va mutlaqo bepul ta’lim olganman» deb yozgan edi. Bugunga kelib esa o‘qish jarayonlari takomillashib turli internet resurslar hamda onlayn kurslar tobora ommalashmoqda.
IELTS testining 2 turi mavjud: Umumiy (IELTS General Training Module) va Akademik (IELTS Academic Module). Umumiy testni o‘rta yoki o‘rta maxsus ta‘lim yo‘nalishlaridagi o‘quv yurtlariga kirishni xohlovchilar topshirishadi.
Imtihon sertifikati AQSH, Kanada, Avstraliya, Yevropa va Osiyo oliy o‘quv yurtlariga hujjat topshirishda talab qilinadi. Testning PBT – papper-based test (qog‘oz), CBT – computer-based test (kompyuter) va iBT – internet-based test (internet) variantlari bor. Hozirda bu imtihon deyarli butun dunyo bo‘yicha internetda – onlayn o‘tkaziladi.
Hozirda bepul elektron kitoblarni topish qiyin. Ba’zi bepul elektron kitoblarning esa, sifati yuqori darajada emas. Siz ushbu maqolani o’qiganingizdan so’ng sifati a’lo darajadagi adabiyotlardan bepul foydalanish imkoniyati mavjud. Prep.uz ana shunday yettita manbani yig'di va sizlarga taqdim etadi.
Bolalarni kitob o'qishga majburlab bo’lmaydi. Ularni undashi mumkin bo'lgan yagona narsa yoshi kattalarga taqliddir. Bir yilda 100 ta kitob o'qish va uni tugatishni maqsad qilib qo'ying. Qanday qilib?
Bugungi kunda dunyoda taxminan 1,5 milliard kishi ingliz tilida gaplashadi.
IELTS yoki Xalqaro Ingliz Tili Tizimi imtihoni nima va nega uni topshiradi?
«Инсон миясини фақат 10 фоизини ишлата олади», – деган афсона хатолиги аллақачон айтилган бўлсада, омма орасида ҳалигача машҳур. Нима эмиш одам миясини 100 ишлатса, ғайриоддий ишларни, масалан, уча олишни эплармиш.
🏢 Статистика агентлиги маълумотларига кўра, 2023-йилнинг 1-январ ҳолатига Тошкент шаҳридаги мактабларда 499 417 нафар ўқувчи таҳсил олмоқда.
Мотивация уйғотиш йўлида бериладиган мукофотлар қалбаки ва ёлғон, хамда нимадур қилишда ягона йўл бу ташқи мотивацияларни кутмасдан харакатни бошлаш эканлигини энди билганизда, сизларга ўзингизда мотивация уйғотиш ва кучли иродани шакллантириш учун илмий услублар хақида сирлари билан бўлишамиз.
#Marketolog – bu bozor bo‘yicha mutaxassis. Lekin savdogarlar turli buyumlar bilan savdo qiladigan yirik maydon bo‘yicha emas. Marketolog – mohiyatga ko‘ra – bozor makonida kechadigan jarayonlarni kuzatuvchi.
BMT prognozlariga ko‘ra 2050 yilga borib kasblarining 75 foizi STEM fanlariga aloqador bo‘lishi kutilmoqda. Aynan mana shu tizim asosida ta’lim olish orqali o‘quvchilar kelajak muammolariga yechim topa oladigan, yangi kashfiyotlar qila oladigan kadrlarga aylanishiga ishonilmoqda.
Mehnat bozori doimo o'zgarib turadi va 5 yil oldin talab qilinadigan kasblar bugungi kunda keraksiz va kam maoshli bo'lib chiqishi mumkin. Kelajakda turli yo'nalishlarda qanday tendentsiyalar kutayotgani va qanday oliy ta'lim sizga raqobatdosh ustunlik berishini aytib beramiz. Maqola nafaqat o'rta maktab o'quvchilari va kelajakdagi talabalar uchun, balki o'z vakolatlarini yangilashni xohlaydigan mutaxassislar uchun ham foydali bo'ladi.
https://prep.uz/lending?utm_source=target&utm_medium=cpc&utm_campaign=chek_list#students